Najpopularniejsze damskie obuwie jesienno-zimowe stanowią kozaki oraz botki.

O kozakach można pisać długo – w sklepach całe półki zastawione są najróżniejszymi (czasami: najdziwniejszymi) fasonami. Niektóre kobiece kozaczki sięgają zaledwie połowy łydki, inne kolana, jeszcze inne są wysokie nawet do połowy uda. Niektóre są płaskie, ale większość ma niższy lub wyższy obcas. Te na zimę kryją w swym wnętrzu cieplutki kożuszek. Pomysłowość projektantów nie jest niczym ograniczona – wymyślają drewniane koturnowe obcasy, marszczone cholewki i zdobienia w postaci efektownych sprzączek, kokard lub drewnianych guzików oraz wzory w zebrę, panterę i wielobarwne motywy. Dzięki tej różnorodności kozaki pasują do wszystkiego – przykładowo, z rurkami świetnie komponują się wysokie oficerki oraz niskie saszki, z grubą jesienno-zimową spódnicą śniegowce, zaś z dżinsami kowbojki.

Botki można określić jako kompromis między kozakami a pantofelkami. Świetnie pasują do wąskich dżinsów, grubych rajstop i krótkich spódnic, a zarazem do sukienek. Są bardzo praktyczne, nie przeszkadza im to jednak być jednocześnie kobiecymi i eleganckimi, wydłużać damską łydkę i podkreślać kostkę. Tak jak to bywa z większością butów dla kobiet, również w przypadku botków projektanci i producenci prześcigają się w coraz bardziej interesujących i wymyślnych fasonach. W sklepach znajdziemy więc botki płaskie, na wysokim obcasie i na koturnie, ze skóry naturalnej i ekologicznej, wiązane w kostce i zapinane na guziki lub zamek, zdobione półokrągłymi szwami, puszystym futerkiem, dekoracyjną klamrą lub efektowną kokardą… Jest w czym wybierać.